De gemeente Geldrop-Mierlo moet flink bezuinigen voor de begroting 2027, en dinsdag 15 september sprak de gemeenteraad over 86 mogelijke maatregelen. SAMEN wil eerst kijken naar de gemeente zelf, en pas daarna naar wat inwoners raakt.
Wat gebeurde er dinsdag?
De begroting is het huishoudboekje van de gemeente. Voor 2027 komt de gemeente geld tekort. Het college van burgemeester en wethouders legde daarom een lijst voor met 86 maatregelen. De gemeente noemt dat ombuigingen: bezuinigen, geld binnenhalen of anders rekenen. Het college wil er 48 van uitvoeren. Het college legt zijn keuze uit in de notitie Naar een sluitende begroting 2027. Die staat met de hele lijst bij de stukken van de raadsvergadering. De fracties, de partijen in de raad, gaven dinsdag hun mening. Besluiten vallen pas in november, bij de begroting 2027.
Begroting 2027: wat merk jij ervan?
De maatregel die in 2027 het meeste geld oplevert, is een hogere OZB, de belasting op huizen en bedrijfspanden. Die gaat met 10 procent omhoog, boven op de gewone jaarlijkse verhoging. Zo houdt de gemeente geld over voor haar plannen, maar de rekening komt bij de inwoners. Daan Jansen, fractievoorzitter van SAMEN: “Als ambities alleen overeind blijven doordat de lasten voor inwoners omhooggaan, moeten we dat eerlijk benoemen.” SAMEN roept niet zomaar nee tegen een hogere OZB. Maar 10 procent boven op de inflatie is erg veel, en het mag pas als de gemeente eerst bij zichzelf heeft gekeken.
Verder wordt parkeren duurder, verdwijnen de bladkorven en krijgen enkele culturele en maatschappelijke organisaties minder subsidie. Ook schrapt het college een vast potje voor preventie, om te voorkomen dat kleine problemen groot worden.
Wat staat er nog meer op de lijst?
Het college wil bijvoorbeeld de wegen in 2027 minder goed onderhouden, het groot onderhoud van de Sluisstraat en de Smuldersstraat uitstellen, de toeristenbelasting verhogen, bewoners zelf verantwoordelijk maken voor het bestrijden van ongedierte op eigen terrein en minder subsidie geven aan Stichting De Wiele en de Volksuniversiteit.
Er staan ook 38 maatregelen op de lijst die het college níet wil doen. Bijvoorbeeld: de kinderburgemeester afschaffen, de gemeente alleen nog ’s ochtends telefonisch bereikbaar maken, de inkomensgrens verlagen voor regelingen voor mensen met een laag inkomen en sportcafé De Weijer sluiten. De hele lijst staat bij de stukken van de raadsvergadering over de begroting 2027.
Wat vindt SAMEN?
In juni stelde de raad een raadsprogramma vast, met plannen voor de komende jaren. SAMEN deed bewust niet mee aan dat programma en stemde daarom als enige tegen. Bij de vaststelling wees SAMEN er al op: het programma stond vol beloftes, maar met een financieel voorbehoud, want er was toen al geen geld voor nieuwe ambities. Welke plannen echt doorgaan, zou pas later blijken, zie Breed Raadsprogramma: SAMEN stemde bewust als enige tegen.
Drie maanden later ligt die keuze op tafel: er is een lijst met maatregelen die een deel van die plannen raakt. Dat wringt, vindt Daan: “Dat er geld tekort zou zijn, wisten we in juni al. Toch is er toen een programma vol ambities vastgesteld. Nu moeten we een deel daarvan alweer loslaten.” SAMEN wil daarom eerst kiezen welke plannen echt doorgaan. Anders staat er op papier een mooi programma, terwijl het geld om het uit te voeren weg is.
Daarna wil SAMEN bezuinigen in een vaste volgorde: eerst slimmer werken en geld gebruiken dat nu blijft liggen, dan de gemeente zelf, en pas daarna de dingen die inwoners merken. Pas als die eerste stappen echt zijn gezet en duidelijk is welke plannen doorgaan, mag wat SAMEN betreft de OZB omhoog. Pas dan kan het onvermijdelijk zijn dat de OZB meer stijgt dan enkel de inflatie.
Het college wil bijna 300.000 euro besparen op eigen personeel, maar over inhuur van buiten en adviesbureaus staat bijna niets op de lijst. Terwijl de gemeente een inhuurcontract heeft van 1,4 miljoen euro per jaar, volgens het jaarverslag van de gemeente over 2025. SAMEN wil niet bezuinigen op de eigen medewerkers, want dan stijgt de werkdruk. “Met de juiste mensen op de juiste plek kan de inhuur omlaag”, zei Daan. Ook wil SAMEN wachten met nieuwe uitgaven die niet dringend zijn, zoals een nieuwe huisstijl van 175.000 euro.
Met preventie moet de gemeente juist voorzichtig zijn. Wie nu bezuinigt op preventie, kan later meer kwijt zijn aan zware hulp. Dat schreef SAMEN al in SAMEN stelt scherpe vragen over jeugdzorg: eerder helpen, beter begeleiden.
Het centrum krijgt alles tegelijk
De ondernemersorganisaties van de centra van Geldrop en Mierlo stuurden de raad een brandbrief. Hun zorg: alles komt tegelijk. Duurder parkeren, geen gratis tweede uur meer, hogere OZB, de toeristenbelasting en minder geld voor het centrum. Zij willen dat de raad naar het totale effect kijkt en hen vooraf laat meepraten. SAMEN vindt dat een redelijk verzoek.
Eind 2024 besloot de raad, mede op voorstel van SAMEN, het tweede uur parkeren gratis te houden en de tarieven vier jaar niet mee te laten stijgen met de inflatie, zie Het tweede uur gratis parkeren in Geldrop centrum blijft behouden!. Die afspraak staat nu alweer ter discussie. Lukken de bezuinigingen van nu niet, dan gaat de OZB volgend jaar opnieuw omhoog. SAMEN wil daarom dat de gemeente goed bijhoudt of ze lukken.
Wat zei het college?
De burgemeester wil bij de nieuwe huisstijl kijken wat kan met het geld dat er al is, en bood aan de raad inzicht te geven in de inhuur. Andere fracties vroegen om verder te snijden in het personeel. Daar was de burgemeester terughoudend over: de gemeente kreeg veel taken erbij, de werkdruk is al hoog, en de raad moet eerst kiezen wat de gemeente nog wil doen.
Veel fracties zeiden vooral wat ze niet willen, zoals de hogere OZB. De wethouder financiën vroeg daarom wat zij dan wél willen schrappen. SAMEN had dat al gezegd: minder inhuur van buiten, en nieuwe uitgaven laten wachten.
Wat gebeurt er in november?
Dan wil SAMEN bij de begroting 2027 zien dat de gemeente een vast bedrag bespaart op inhuur, een plan heeft om het werk beter te organiseren en regelmatig controleert of de bezuinigingen echt zijn gehaald. Ook wil SAMEN dat het college per plan uit het raadsprogramma eerlijk zegt: dit gaat door, dit schuiven we op, dit passen we aan of dit kan niet meer. In juni beloofde SAMEN bij elke begroting vier vragen te stellen: wat kost dit, waar komt het geld vandaan, wat gaat hiervoor niet door en wat is er echt gerealiseerd. Die vragen liggen in november weer op tafel. Alleen zo maakt de raad eerlijke keuzes voor de begroting 2027.
