Verkiezingsprogramma 2026–2030: het volledige programma

Voor starters en ouderen die geen passende, betaalbare woning kunnen vinden? Voor ouders die te lang moeten wachten op hulp voor hun kind? Voor mensen die ondanks hard werken de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen? Voor inwoners die zien dat hun wijk achteruit gaat? Voor inwoners die willen weten wat er in hun buurt gaat gebeuren?

Die vraag stellen wij ons steeds vaker. Op papier gebeurt er veel: plannen, visies, kaders, ambities. In de praktijk veel minder. En van wat er wél besloten wordt, lijken het zelden de inwoners te zijn die er beter van worden. Inwoners horen pas wat er in hun buurt gebeurt als contracten al getekend zijn. De raad krijgt voorstellen waaraan niets meer te veranderen valt — bezwaren of niet.

Het antwoord op de vraag lijkt te vaak: niet voor wie hier woont, werkt en leeft — niet in Geldrop en niet in Mierlo.

SAMEN wil dat anders.

Wij bouwen aan een gemeente waar inwoners worden betrokken voordat keuzes vastliggen. Waar de raad stuurt en het college uitvoert. Waar bestuurders verantwoordelijkheid nemen, juist als het schuurt. Waar transparantie geen sluitstuk is, maar het startpunt.

Geldrop en Mierlo hebben elk een eigen karakter en eigen behoeften. Goed beleid doet daar recht aan: niet overal hetzelfde, maar wel gelijkwaardig.

Dat betekent concrete keuzes. We bouwen aan betaalbare woningen voor starters, gezinnen en ouderen — met sociale woningbouw als harde voorwaarde, niet als sluitstuk. We bouwen aan zorg die op tijd komt en bestaanszekerheid voor mensen die vastlopen — met perspectief, niet met sancties. We bouwen aan leefbare wijken — waar meldingen serieus worden genomen en onderhoud geen sluitpost is. We bouwen aan cultuur, sport en verenigingsleven die mensen verbinden — met accommodaties die worden onderhouden en vrijwilligers die worden ondersteund. We bouwen aan asielopvang die transparant en voorwaardelijk is — voldoen aan wat het Rijk vraagt, niet meer. Inwoners vooraf betrekken. Drie jaar is drie jaar.

Dit programma laat zien waar SAMEN voor staat. Elf hoofdstukken, elk met concrete keuzes. De rode draad is steeds dezelfde: democratie die werkt, bestuur dat uitlegt, inwoners die serieus worden genomen.

Op 18 maart 2026 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. U bepaalt dan wie u vertegenwoordigt. Wie namens u keuzes maakt. Wie u mag aanspreken als het niet gaat zoals beloofd.

SAMEN vraagt om uw vertrouwen. Niet blind, maar op basis van wat u in dit programma leest.

Betrokken. Aanspreekbaar. Transparant.

Dát is waar SAMEN voor staat.

Daan Jansen & Marielle Verdouw – de Vet

Duo-lijsttrekkers SAMEN Geldrop-Mierlo

Wonen is een basisbehoefte. Het bepaalt of mensen zich kunnen vestigen, blijven en een leven kunnen opbouwen in hun eigen omgeving. In Geldrop-Mierlo staat dat onder druk. Starters vinden moeilijk een betaalbare woning, gezinnen zitten vast in een huis dat niet meer past en ouderen die willen doorstromen kunnen vaak geen geschikt alternatief vinden. De gevolgen raken niet alleen individuele inwoners, maar ook de samenhang en vitaliteit van wijken.

In het debat over wonen wordt vaak gedaan alsof het probleem vooral technisch is: als we maar genoeg bouwen, lost het zich vanzelf op. Doorstroming wordt daarbij gepresenteerd als het centrale antwoord. In de praktijk blijkt dat te simpel. Nieuwe woningen komen lang niet altijd terecht bij de mensen voor wie de nood het hoogst is. Bovendien verschuift betaalbaarheid te vaak naar het einde van het proces, als iets waar later nog “naar wordt gekeken”. Zo blijven structurele knelpunten bestaan.

Voor SAMEN begint goed woonbeleid bij een duidelijke keuze: betaalbaarheid is geen sluitstuk, maar het startpunt. Daarbij gaat het nadrukkelijk om sociale woningen én andere betaalbare woonvormen, zodat ook mensen met een laag inkomen daadwerkelijk perspectief houden. Nieuwbouw moet bijdragen aan woonruimte voor inwoners van Geldrop-Mierlo zelf. Starters, mensen met een middeninkomen en ouderen die in hun vertrouwde omgeving willen blijven wonen, moeten een eerlijke kans krijgen. Dat vraagt om sturen op de samenstelling van projecten, niet alleen op aantallen.

Daarmee komt ook de rol van de gemeente nadrukkelijk in beeld. Te vaak wordt de haalbaarheid van plannen vooral bepaald door wat de markt zegt dat mogelijk is. Maar wonen is geen gewone markt. Het gaat om publieke belangen, schaarse ruimte en langetermijneffecten op leefbaarheid. Daarom is publieke regie cruciaal. Afspraken zoals de woondeal zijn belangrijk, maar verliezen hun waarde als uitzonderingen zich blijven opstapelen en sociale en betaalbare woningen onder druk komen te staan.

Met ongeveer 26% sociale huurwoningen zit Geldrop-Mierlo onder de landelijke norm van 30%. Met de huidige bouwplannen komt dit percentage de komende jaren alleen maar verder onder druk te staan.

Regie betekent concreet dat de gemeente uitvoering bewaakt, kwaliteit volgt en zorgt dat uitzonderingen worden gecompenseerd. Inwoners moeten kunnen zien dat de gemeente sturing en controle uitoefent, zodat beleid niet alleen op papier bestaat.

Versnellen is nodig, maar versnellen zonder richting leidt zelden tot betere uitkomsten. Sneller bouwen mag niet betekenen dat kwaliteit wordt opgeofferd, dat wijken eenzijdig worden of dat voorzieningen en groen achterblijven. Wonen staat nooit op zichzelf. Het raakt aan mobiliteit, voorzieningen, klimaat en sociale samenhang. Juist daarom vraagt versnelling om duidelijke keuzes vooraf: waar bouwen we, voor wie en onder welke voorwaarden.

Versnellen is pas geloofwaardig als het zichtbaar wordt in meer vergunningen, kortere doorlooptijden en daadwerkelijke bouw. Zonder samenhang tussen tempo, regie, sociale en betaalbare woningbouw en kwaliteit wordt tempo een doel op zich en verdwijnt het vertrouwen dat nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan een leefbare gemeente.

Niet alle woningen hoeven nieuw te worden gebouwd. Leegstaand maatschappelijk vastgoed biedt kansen om betaalbare woonruimte te creëren zonder de druk op schaarse bouwlocaties te vergroten. De gemeente moet actief in kaart brengen welke panden geschikt zijn voor transformatie naar woningen en hier regie op voeren.

Woonbeleid raakt ook direct aan de leefomgeving. Nieuwe woningen moeten passen in bestaande wijken en bijdragen aan plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, waar ruimte is voor groen en waar voorzieningen bereikbaar blijven. Dat vraagt om een integrale blik, waarin wonen niet los wordt gezien van de omgeving waarin mensen dagelijks leven.

Ook hier is voorspelbaarheid belangrijk. Inwoners willen weten wat er in hun buurt gebeurt, wanneer zij betrokken worden en hoe hun belangen worden meegewogen. Vroege participatie en eerlijke terugkoppeling zijn daarom ook bij wonen essentieel. Niet om elk bezwaar weg te nemen, maar om plannen beter te maken en draagvlak te behouden.

Geldrop en Mierlo hebben elk hun eigen centrum met lokale winkels, horeca en voorzieningen. Die levendigheid is waardevol: het maakt de kernen aantrekkelijk om te wonen en draagt bij aan sociale cohesie. De gemeente moet hier actief op faciliteren: door bereikbaarheid te borgen, lokale ondernemers te ondersteunen en ruimte te bieden voor initiatieven die bijdragen aan levendigheid.

Tegelijk mag lokale economie niet leiden tot verdringing van betaalbare woonruimte. Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet woningbouw voorop staan, zeker voor sociale en betaalbare woningen. Voorzieningen zijn belangrijk, maar niet ten koste van perspectief voor eigen inwoners.

Voor veel inwoners is de gemeente geen abstract bestuur, maar iets wat je dagelijks ervaart. Het gaat om afval dat wordt opgehaald, straten die veilig zijn, groen dat wordt onderhouden en vragen die je stelt aan de gemeente. Juist op deze momenten wordt vertrouwen opgebouwd of afgebroken. Als dingen goed gaan, valt het nauwelijks op. Als ze misgaan, raakt dat direct het gevoel van rechtvaardigheid en betrouwbaarheid.

Dagelijkse dienstverlening lijkt soms klein, maar is dat niet. Een kapotte stoeptegel, volle containers of onduidelijke communicatie kan grote ergernis veroorzaken, zeker als meldingen blijven liggen of het onduidelijk is wie verantwoordelijk is. Voor inwoners telt niet hoe ingewikkeld de organisatie is, maar of een probleem wordt opgepakt en opgelost. Daar zit vaak een verschil tussen hoe beleid is bedoeld en hoe het in de praktijk wordt ervaren.

In de praktijk zien inwoners dat regels en procedures soms belangrijker lijken dan het resultaat. Meldingen worden doorgeschoven, verantwoordelijkheden zijn versnipperd en terugkoppeling blijft uit. Dat zorgt voor het gevoel dat je als inwoner van het kastje naar de muur wordt gestuurd. Juist bij dagelijkse dienstverlening is dat funest voor het vertrouwen in de gemeente.

Voor SAMEN staat daarom de menselijke maat centraal. Dienstverlening moet begrijpelijk, bereikbaar en oplossingsgericht zijn. Dat betekent dat inwoners serieus worden genomen en dat meldingen of signalen altijd worden teruggekoppeld, zodat duidelijk is wat ermee gebeurt en wanneer inwoners resultaat kunnen verwachten. Niet alles kan meteen worden opgelost, maar niets mag onbeantwoord blijven. Dit vormt de basis voor betrouwbare dienstverlening en een goed onderhouden openbare ruimte: alleen als meldingen serieus worden opgepakt, kunnen prioriteiten effectief worden gesteld en worden basistaken uitgevoerd.

Ook de openbare ruimte vraagt om consequente aandacht. Straten, pleinen, groenvoorzieningen en speelplekken bepalen hoe prettig een wijk is om in te wonen. Onderhoud mag geen sluitpost zijn. Slecht onderhouden openbare ruimte leidt tot onveiligheidsgevoelens, meer overlast en afnemende betrokkenheid van bewoners. Investeren in de openbare ruimte is investeren in leefbaarheid en samenhang. Daarbij is maatwerk belangrijk: niet elke wijk heeft dezelfde behoeften. Inwoners weten vaak goed wat er speelt in hun omgeving, en door hen te betrekken bij inrichting en onderhoud ontstaan oplossingen die beter passen en langer meegaan.

Door de invoering van ParkerenPlus in steeds meer gemeenten raken inwoners van Geldrop-Mierlo met een gehandicaptenparkeerkaart achterop. In Eindhoven en inmiddels ook Son en Breugel kunnen zij niet meer kosteloos parkeren waar dat met een GPK voorheen wel kon. Het college heeft aansluiting tot nu toe afgehouden. SAMEN vindt dat onacceptabel: mobiliteit voor mensen met een beperking mag niet afhangen van waar je woont. Geldrop-Mierlo moet aansluiten, met ondersteuning voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn. Daarnaast vraagt de vergrijzing om tijdig te zorgen voor voldoende gehandicaptenparkeerplaatsen.

Dagelijkse dienstverlening vraagt ook om duidelijke keuzes in prioriteit en uitvoering. Als de gemeente iets belangrijk vindt, moet dat zichtbaar zijn in hoe capaciteit, tijd en middelen worden ingezet. Basistaken moeten op orde zijn voordat nieuwe ambities worden toegevoegd. Ambitie zonder uitvoering leidt tot frustratie, niet tot verbetering.

Jeugd en zorg zijn cruciaal voor het welzijn van inwoners van Geldrop-Mierlo, vooral voor de meest kwetsbare groepen: kinderen, gezinnen en ouderen. In de gemeente merken professionals dat problemen soms te laat worden gesignaleerd, wachttijden oplopen en inwoners van het kastje naar de muur worden gestuurd. Hierdoor verergeren problemen voordat passende hulp wordt geboden.

Kinderen en jongeren zijn bijzonder kwetsbaar: vertragingen hebben directe gevolgen voor hun ontwikkeling en welzijn. Ouderen die langer zelfstandig willen blijven wonen, zijn afhankelijk van tijdige ondersteuning; vertragingen leiden tot verminderde zelfredzaamheid, eenzaamheid en extra druk op mantelzorgers. Ook mantelzorgers zelf verdienen aandacht: zonder ondersteuning raken zij overbelast.

Preventie en vroegsignalering staan centraal. Vroege ondersteuning voorkomt dat kleine problemen escaleren en dat zwaardere zorg nodig wordt. Voor kinderen betekent dit dat scholen, jeugdteams en huisartsen samenwerken om signalen tijdig op te pakken. Voor ouderen gaat het om het vroegtijdig signaleren van eenzaamheid, verminderde mobiliteit of beginnende geheugenproblemen, zodat passende ondersteuning kan worden geboden voordat situaties vastlopen.

Preventie werkt alleen als professionals samenwerken, elkaar kennen en weten waar inwoners terechtkunnen. Scholen, consultatiebureaus, huisartsen, wijkteams en thuiszorgorganisaties moeten korte lijnen hebben. Inwoners moeten tijdig gezien worden en kunnen rekenen op terugkoppeling, zodat signalen serieus worden opgepakt. Basisonderwijs en kinderopvang zijn essentieel voor gelijke kansen; SAMEN wil dat alle kinderen toegang hebben tot kwalitatief goed onderwijs en opvang, en dat ouders adequaat worden ondersteund bij aanvragen en participatie. Door vroeg te interveniëren kunnen problemen bij kinderen en ouderen effectief worden voorkomen en kan ontwikkeling en zelfredzaamheid worden versterkt.

Hulp moet snel en passend zijn. Professionele afwegingen van huisartsen, jeugdhulpverleners, Wmo-consulenten en andere professionals worden altijd gerespecteerd, zodat administratieve procedures of budgetdruk de kwaliteit van ondersteuning niet ondermijnen. Wachttijden moeten worden beperkt en doorverwijzingen serieus genomen. Dit geldt voor jeugdhulp, maar ook voor Wmo-voorzieningen zoals woningaanpassingen, hulpmiddelen of dagbesteding. Alleen zo kan preventie effectief zijn en wordt vertrouwen in de dienstverlening versterkt.

Mantelzorgers zijn onmisbaar, maar staan onder druk. Zij combineren zorg voor naasten vaak met werk en eigen gezin, en lopen risico op overbelasting. De gemeente moet hen actief ondersteunen: met respijtzorg zodat mantelzorgers even op adem kunnen komen, met goede informatie over beschikbare voorzieningen, en met erkenning voor hun inzet. Mantelzorg mag niet als vanzelfsprekend worden gezien.

Gemeentelijke regie is essentieel. De gemeente moet actief sturen op kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening. Dit betekent dat contracten met zorgaanbieders worden gemonitord, uitvoering wordt gevolgd en dat het college aanspreekbaar is bij tekortkomingen. Regie voeren betekent concreet dat de gemeente stuurinformatie verzamelt over wachttijden, kwaliteit van zorg en doorlooptijden, zowel in jeugdzorg als in Wmo en ouderenzorg. Als wachttijden oplopen of kwaliteit afneemt, moet de gemeente ingrijpen: afspraken aanscherpen, capaciteit organiseren en waar nodig extra ondersteuning bieden.

Samenwerking met maatschappelijke partners is onderdeel van die regie. De gemeente coördineert en faciliteert samenwerking tussen scholen, zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, thuiszorgorganisaties en vrijwilligers. Afspraken moeten worden nageleefd en als dat niet gebeurt moet de gemeente ingrijpen en bijsturen. Ook de gemeenteraad speelt een rol: periodieke informatie over uitvoering maakt democratische controle mogelijk en versterkt vertrouwen.

Bestaanszekerheid is essentieel voor inwoners die financieel kwetsbaar zijn. Voor veel mensen vormen lage inkomens, schulden of complexe regelgeving een dagelijkse uitdaging. Dit kan leiden tot stress, sociale uitsluiting en afnemende zelfstandigheid.

In de praktijk merken inwoners dat voorzieningen versnipperd zijn over verschillende loketten: CMD, PlusTeam, Wijkteam, BudgetMaatje, Senzer. Voor mensen die al onder druk staan, is het moeilijk om te weten waar ze terechtkunnen en wat hun rechten zijn. Ook inwoners die minder digitale vaardigheden hebben of de Nederlandse taal nog niet volledig beheersen, moeten laagdrempelig toegang hebben tot ondersteuning en regelingen. De gemeente zorgt dat deze groepen op een begrijpelijke manier geïnformeerd en begeleid worden. Toegang tot ondersteuning mag niet afhangen van hoeveel tijd, energie of kennis iemand heeft om de weg te vinden in het systeem.

Bestaanszekerheid bouwt voort op goede jeugd- en zorgondersteuning; alleen als gezinnen en kwetsbare inwoners tijdig passende hulp ontvangen, kan financiële zelfredzaamheid effectief worden versterkt.

Door vroegtijdige signalering en laagdrempelige ondersteuning kunnen grotere financiële problemen voorkomen worden, waardoor inwoners zelfstandig kunnen blijven deelnemen aan werk, onderwijs en maatschappelijke activiteiten.

SAMEN vindt dat de gemeente ervoor moet zorgen dat inwoners vanaf het eerste contactmoment worden geholpen en doorverwezen naar de juiste plek. Niet van het kastje naar de muur, maar één duidelijk aanspreekpunt dat coördineert, overzicht houdt en ervoor zorgt dat niemand tussen wal en schip valt. Bijvoorbeeld inwoners die net boven de norm vallen maar door woningnood of hoge zorg- of kinderopvangkosten niet rondkomen, kunnen gemotiveerd een uitzondering krijgen.

Inwoners die afhankelijk zijn van bijstand verdienen respect en perspectief. Te vaak wordt er in het debat over bestaanszekerheid gesproken vanuit wantrouwen: controleren, handhaven, sanctioneren. In Geldrop-Mierlo klinkt steeds vaker een benadering van straffen in plaats van ondersteunen. Dat creëert een cultuur van afstand en stigma, niet van ondersteuning.

SAMEN kiest voor een andere benadering. Mensen willen meedoen, willen zelfstandig zijn en willen bijdragen aan de samenleving. Door keuzes en mogelijkheden te bieden in plaats van verplichtingen op te leggen, ontstaat ruimte voor participatie die werkt. Vrijwilligerswerk, sociale activiteiten, leer-werktrajecten of andere vormen van participatie kunnen helpen bij re-integratie en zingeving, maar moeten worden gestimuleerd vanuit positieve benadering, niet afgedwongen met sancties.

Bestaanszekerheid gaat hand in hand met participatie; mensen die ondersteund worden kunnen ook deelnemen aan vrijwilligerswerk, onderwijs of culturele activiteiten, waardoor sociale inclusie wordt versterkt.

Re-integratie moet effectief zijn en perspectief bieden. Dat betekent begeleiding naar werk die aansluit bij iemands mogelijkheden, ondersteuning bij taalverwerving voor wie dat nodig heeft, en leer-werktrajecten die daadwerkelijk leiden tot duurzaam werk. Participatie is geen doel op zich, maar een middel om mensen zelfredzaam te maken.

Handhaving blijft nodig als uiterste redmiddel, maar is geen uitgangspunt. Er zijn genoeg voorbeelden van gemeenten waar een positieve, ondersteunende aanpak werkt. Door te leren van wat elders werkt, besparen we capaciteit en kunnen we sneller effectieve ondersteuning bieden.

Kinderen mogen niet het slachtoffer worden van armoede. Gezinnen die moeite hebben om rond te komen, moeten toegang hebben tot voorzieningen zoals de Meedoenregeling, Stichting Leergeld en Jeugdfonds Sport en Cultuur. Deze regelingen zorgen ervoor dat kinderen kunnen sporten, een muziekinstrument leren of mee kunnen op schoolreis. Dat is geen luxe, maar een voorwaarde voor gelijke kansen.

De gemeente moet hier actief op inzetten: niet alleen regelingen beschikbaar stellen, maar gezinnen proactief wijzen op hun rechten en ondersteunen bij aanvragen. Dat voorkomt dat kinderen buitenspel komen te staan omdat hun ouders niet weten wat er mogelijk is.

SAMEN vindt dat niemand in Geldrop-Mierlo afhankelijk zou moeten zijn van de Voedselbank. In een goede, zorgzame gemeente zijn inkomensondersteuning en minimaregelingen zo toegankelijk dat mensen rond kunnen komen zonder noodhulp. De Voedselbank doet waardevol werk, maar het feit dat deze nodig is, toont aan dat het systeem tekortschiet. Dat moeten we aanpakken.

Normen voor minimaregelingen zijn nodig voor duidelijkheid en rechtvaardigheid. De gemeente hanteert nu inkomensgrenzen van 120% van de bijstandsnorm voor de meeste regelingen. Deze norm geeft houvast, maar een harde grens mag niet leiden tot onredelijke uitkomsten. SAMEN wil dat flexibiliteit mogelijk blijft bij bijzondere omstandigheden. Bijvoorbeeld als iemand net boven de norm valt maar door woningnood in een onbetaalbare woning zit, of door hoge vaste lasten niet kan rondkomen. Maatwerk gaat boven bureaucratie.

Ook bij toegang tot regelingen moet de menselijke maat centraal staan. Inwoners mogen niet vastlopen op onduidelijke formulieren of digitale drempels. Inclusieve toegang geldt voor alle gemeentelijke dienstverlening; inwoners met taal- of digitale barrières worden actief ondersteund. Digitale inclusie is cruciaal: niet iedereen heeft de vaardigheden om online regelingen aan te vragen. Het IDO in de bibliotheken helpt hierbij, maar de gemeente moet ervoor zorgen dat niemand wordt buitengesloten omdat digitale toegang niet werkt.

Schulden ontstaan vaak geleidelijk en kunnen escaleren als ze niet tijdig worden gesignaleerd. Preventie werkt: door vroeg signalen op te pakken, laagdrempelig ondersteuning te bieden en inwoners te helpen bij budgetbeheer, kunnen grotere problemen worden voorkomen. BudgetMaatje, Geldfit.nl en schuldhulpverlening zijn belangrijke instrumenten, maar moeten toegankelijk en zichtbaar zijn.

De gemeente moet ook actief inzetten op collectieve voorzieningen zoals de collectieve zorgverzekering met CZ en VGZ. Deze regeling helpt mensen concreet en voorkomt dat zorgkosten leiden tot schulden. SAMEN wil dat deze regeling actief wordt gepromoot en dat inwoners geholpen worden bij aanmelding.

De uitvoering van de Participatiewet ligt bij Senzer, een regionaal samenwerkingsverband van zeven gemeenten. Senzer doet zijn werk, maar regionale uitvoering vraagt om heldere lokale sturing en democratische controle. De raad moet periodiek worden geïnformeerd over uitvoering, resultaten en knelpunten, zodat de gemeente kan bijsturen waar nodig. Dat is geen gebrek aan vertrouwen, maar een voorwaarde voor verantwoord bestuur.

De opvang van asielzoekers en vluchtelingen is een nationale opgave die om lokale uitvoering vraagt. Geldrop-Mierlo neemt die verantwoordelijkheid serieus, maar niet onvoorwaardelijk. SAMEN vindt dat opvang transparant, voorwaardelijk en democratisch gecontroleerd moet zijn. De gemeente moet voldoen aan wettelijke verplichtingen, maar hoeft niet vooruit te lopen op hogere opgaven om zich in de regio te profileren. En wie hier komt, moet zich houden aan de regels. Overlast wordt niet getolereerd.

Maar asielopvang raakt aan meer dan alleen het bieden van onderdak. Het gaat over woningnood, sociale cohesie, voorzieningen en draagvlak. De realiteit is dat we te weinig betaalbare woningen bouwen, niet voor statushouders, niet voor jongeren, niet voor gezinnen. Dat leidt tot spanningen en ongenoegen. De landelijke en lokale politiek creëert zo haar eigen probleem: een verdeelde samenleving waarin vluchtelingen onterecht de schuld krijgen van falend woonbeleid.

Draagvlak voor opvang ontstaat alleen als er ook perspectief is voor de eigen inwoners. Dat vraagt om investeringen in betaalbare woningen, sociale voorzieningen, leefbaarheid van wijken en maatschappelijke veerkracht. Als je mensen van buitenaf opvangt, moet je ook investeren in de bestaande gemeenschap. Het college doet dat niet. In plaats daarvan reserveert het grote bedragen voor opvang zonder businesscase, terwijl andere posten onder druk staan. Dat is niet alleen onverantwoord, het ondermijnt ook het draagvlak.

In februari 2025 stelde de raad het Kader Vluchtelingenopvang vast. Daarin staan heldere afspraken over participatie, democratische controle en transparantie. SAMEN stemde tegen dit kader, niet omdat we tegen opvang zijn, maar omdat het te veel ruimte geeft aan het college en te weinig waarborgen biedt voor inwoners en raad. De uitvoering bevestigt die vrees. Het college houdt zich niet aan de afspraken.

Omwonenden worden pas geïnformeerd nadat contracten zijn getekend. Bij de Nieuwendijk en de Geldropseweg kreeg de buurt geen gesprek, geen overleg, geen mogelijkheid om vragen te stellen of zorgen te uiten. De raad wordt buitenspel gezet en krijgt besluiten voorgeschoteld zonder dat er nog iets te kiezen valt. Participatie wordt afgedaan als “communicatie”, alsof inwoners alleen hoeven te luisteren in plaats van mee te denken. Dat is geen uitvoering van beleid, dat is willekeur. Zie ook hoofdstuk 1 over democratie en participatie: inwoners moeten vooraf worden betrokken, niet pas als keuzes al zijn gemaakt.

De Spreidingswet verplicht gemeenten asielzoekers op te vangen. De wet werkt in cycli van twee jaar. In december 2024 nam de minister een verdeelbesluit waarin per gemeente staat hoeveel opvangplekken gerealiseerd moeten zijn. Dit verdeelbesluit geldt tot begin 2026. Daarna volgt een nieuwe capaciteitsraming en een nieuw verdeelbesluit, dat eind 2026 wordt vastgesteld. Dan kan de opgave hoger of lager uitvallen.

Het college stelde voor om ruim boven de wettelijke verplichting te gaan. Dat is onverantwoord. SAMEN vindt dat de gemeente moet voldoen aan wat het Rijk in het verdeelbesluit heeft vastgesteld. Niet meer. De gemeente hoeft niet vooruit te lopen op hogere opgaven om zich in de regio te profileren. De gemeente kan zich voorbereiden op een volgende cyclus, maar moet niet vooruitlopen door nu al locaties te realiseren voor aantallen die nog niet juridisch bindend zijn. Pas als het Rijk een nieuw verdeelbesluit neemt, volgt de raad dat opnieuw.

Het kader onderscheidt verschillende groepen: asielzoekers, alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’ers), Oekraïense ontheemden en statushouders. Elke groep heeft een eigen status en eigen behoeften. SAMEN vindt dat de gemeente daar selectief en realistisch mee moet omgaan.

Gezinnen met kinderen verdienen bescherming. Zij vluchten voor oorlog, vervolging of geweld en hebben recht op veiligheid. De wettelijke opgave bepaalt welke groepen we opvangen, niet onze voorkeur. Maar uitgeprocedeerde asielzoekers horen niet in gemeentelijke opvang. Wie geen recht meer heeft om in Nederland te blijven, moet het land verlaten. De gemeente mag geen onderdak bieden aan mensen zonder verblijfsrecht.

Ook overlastgevende groepen horen hier niet thuis. Als opvang leidt tot criminaliteit, agressie of verstoring van de openbare orde, moeten betrokkenen kunnen worden overgeplaatst of geweerd. Geen oneindige herkansingen, geen gedoog. De gemeente moet afspraken maken met COA en Rijk over handhaving en sancties. Wie zich niet aan de regels houdt, verliest het recht op opvang in Geldrop-Mierlo. Veiligheid en leefbaarheid van omwonenden gaan voor.

De opvang in De Akert is voor maximaal drie jaar, tot september 2026. Daarna stopt het. Punt. Geen verlenging, geen nieuw raadsbesluit, geen creatieve interpretaties. Drie jaar is drie jaar. Als we nu verlengen terwijl we drie jaar hebben afgesproken, zijn we niet meer geloofwaardig. Tijdelijk is tijdelijk.

Het college negeert structureel de afspraken over participatie. In het kader staat: “De omgeving wordt middels participatie betrokken bij de keuze voor een plek, omvang en bezetting van een opvanglocatie.” Vooraf, niet achteraf. Het college trekt zich daar niets van aan en beweert dat participatie soms “stigmatisering” kan oproepen. Dat is een schijnargument om inwoners buiten te sluiten.

SAMEN vindt dat participatie geen gunst is, maar een recht. Omwonenden moeten vooraf worden betrokken bij locatiekeuzes. Niet om toestemming te vragen, maar om hen serieus te nemen, zorgen te bespreken en draagvlak op te bouwen. Draagvlak ontstaat niet door mensen voor voldongen feiten te stellen, maar door hen te betrekken.

Ook de raad moet vooraf richting kunnen geven aan én kunnen meebeslissen over belangrijke besluiten over opvanglocaties: waar, hoeveel, voor wie en onder welke voorwaarden. Het college voert uit, maar de raad stuurt op de kaders én op wezenlijke keuzes. Dat betekent dat het college de raad tijdig informeert en ruimte geeft om wensen en bedenkingen mee te geven wanneer er nog iets te kiezen valt, niet pas achteraf als alles al geregeld is. In het kader staat: “Het college informeert de raad voorafgaand aan besluiten over het inrichten van opvanglocaties.” Dat gebeurt nu niet. Het college informeert de raad achteraf.

Het college reserveert grote bedragen uit eigen middelen voor opvang, bovenop wat het Rijk en COA vergoeden. Zonder businesscase. Geen berekening, geen onderbouwing, geen zekerheid of het genoeg is. In tijden waarin andere posten onder druk staan, is dat onverantwoord.

Een businesscase zou moeten uitwijzen: hoeveel kost opvang per persoon, wat vergoedt het Rijk, wat moet de gemeente bijbetalen, wat zijn de risico’s? Zonder die informatie kun je niet beoordelen of de reservering realistisch is. De raad weet het niet, het college weet het niet. SAMEN vindt dat het college eerst moet uitrekenen wat opvang kost voordat het geld reserveert. Die middelen kunnen ook worden ingezet voor buitensportvoorzieningen, wooninitiatieven, onderhoud van accommodaties of sociale samenhang. Keuzes maken betekent ook: wat doen we niet?

De meeste Oekraïense ontheemden zijn al jaren hier. Kinderen zitten op school, ouders hebben werk. De oorlog duurt voort. Het uitgangspunt blijft dat opvang tijdelijk is. Maar de gemeente moet wel realistisch zijn: niet iedereen gaat terug, ook niet als de situatie in Oekraïne verbetert.

SAMEN vindt dat de gemeente het gesprek moet voeren: wat verwachten we van mensen als het veilig genoeg wordt om terug te keren? Gaan we ervan uit dat iedereen dan vertrekt, of accepteren we dat een deel hier blijft? En zo ja, onder welke voorwaarden? Helderheid over verwachtingen en afspraken voorkomt valse hoop en voorkomt dat mensen jarenlang in onzekerheid blijven. Niet vooruitlopen op permanente vestiging, maar ook niet doen alsof de vraag vanzelf verdwijnt.

De gemeente moet elk half jaar statushouders huisvesten: dat is een wettelijke taakstelling. De vraag is niet óf, maar wíe. Asielzoekers die al in Geldrop-Mierlo verblijven, goed integreren, zich aan de regels houden en een verblijfsvergunning krijgen, verdienen perspectief in de gemeente waar ze geworteld zijn. SAMEN vindt dat de gemeente in overleg met COA moet aangeven dat zij deze mensen graag wil huisvesten onder de eigen taakstelling. Dat betekent geen extra druk op de woningmarkt, maar een slimmere invulling van dezelfde verplichting. Goede integratie moet worden beloond, niet bestraft met verplaatsing naar een andere gemeente waar iemand opnieuw moet beginnen. Overlastgevers komen niet in aanmerking, ook niet met een verblijfsvergunning.

Draagvlak voor opvang ontstaat alleen als er ook perspectief is voor de eigen inwoners. Jongeren, starters en gezinnen lopen nu vast op de woningmarkt. Zij zien dat de gemeente opvanglocaties realiseert en grote bedragen reserveert, maar geen betaalbare woningen bouwt. Dat leidt tot wantrouwen en frustratie.

SAMEN vindt dat de gemeente naast opvang ook moet investeren in woningen voor inwoners, in voorzieningen zoals onderwijs en zorg, en in leefbaarheid van wijken. Als je mensen van buitenaf opvangt, investeer dan ook in de bestaande gemeenschap. Dat is niet alleen rechtvaardig, het is ook noodzakelijk om polarisatie te voorkomen. Het college doet dat niet. In plaats daarvan reserveert het grote bedragen voor opvang zonder plan, terwijl andere posten onder druk staan. Dat ondermijnt draagvlak en versterkt de indruk dat anderen voorgaan.

Veiligheid en leefbaarheid zijn de basis voor een prettige en stabiele woonomgeving in Geldrop-Mierlo. Inwoners ervaren veiligheid niet alleen via criminaliteit, maar ook via dagelijkse overlast, verkeerssituaties, hondenpoep, zwerfafval en andere kleine ergernissen. Als deze problemen blijven bestaan of onvoldoende worden aangepakt, ondermijnt dat het vertrouwen in de gemeente en vermindert het gevoel van betrokkenheid in de wijk. SAMEN vindt dat een veilige, leefbare wijk begint bij preventie, duidelijke gemeentelijke regie en samenwerking met inwoners en partners.

Preventie staat bij SAMEN centraal. Het gaat om vroegsignalering, bewonersbetrokkenheid en samenwerking met politie, buurtpreventie, wijkteams en maatschappelijke partners. Handhaving is altijd het laatste redmiddel, niet de primaire aanpak. Inwoners zijn partners: door ze actief te betrekken bij meldingen en veiligheidsinitiatieven, ontstaat draagvlak en wordt overlast effectiever aangepakt. Inclusieve toegang is daarbij belangrijk: inwoners moeten zich gehoord voelen, meldingen moeten serieus worden opgepakt en terugkoppeling moet duidelijk zijn. Zo wordt voorkomen dat kleine problemen escaleren en kan vertrouwen in de gemeente groeien.

In Geldrop-Mierlo blijven hondenpoep, zwerfafval en parkeeroverlast structureel opvallen als ergernissen. Na twintig jaar handhavingsbeleid is dit nog steeds zichtbaar. SAMEN stelt dat hondenbelasting moet worden afgeschaft en dat schoonhouden van de openbare ruimte uit algemene middelen wordt gefinancierd. Zo is het systeem eerlijk voor alle inwoners en wordt de leefomgeving daadwerkelijk schoner en veiliger.

Ook andere kleine ergernissen, zoals losse stoeptegels, kapotte verlichting, rommel in de buurt of overlast door ongedierte, moeten consequent worden opgepakt. Duidelijke prioritering en zichtbare acties versterken het vertrouwen van bewoners dat de gemeente daadwerkelijk handelt.

Geldrop-Mierlo hanteert bronscheiding: PBD (plastic, blik en drankenkartons) moet apart in speciale zakken, restafval apart in de container. Dit betekent extra handelingen voor inwoners, complexe regels en minder frequente inzameling omdat het restafval minder vol raakt. Het progressieve tarief voor de milieustraat — hoe vaker je komt, hoe duurder — verhoogt de drempel nog verder. Het resultaat: meer bijzet, dumping en overlast in wijken.

SAMEN kiest voor overstap naar nascheiding, naar het voorbeeld van Eindhoven en Valkenswaard, waar dezelfde afvalinzamelaar Cure sinds 2024/2025 succesvolle ervaring opdoet. Eindhoven verwerkt PBD bij restafval en scheidt dit machinaal; Valkenswaard liet in Q1 2025 zien dat hergebruik 200% hoger was dan bij bronscheiding in 2024. Deze aanpak is kosteneffectief, laagdrempelig voor inwoners en robuust tegen menselijke fouten. Een betrouwbare inzameling draagt bij aan een schone en leefbare wijk.

Speelplekken zijn essentieel voor de gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Buiten spelen stimuleert beweging, creativiteit en sociale contacten. De gemeente heeft in 2019 het speelruimteplan “Samen ontdekken wat je kan!” vastgesteld, waarin staat dat speelplekken uitdagend, speels en uitnodigend moeten zijn. De praktijk blijft echter achter bij die ambitie.

Veel speeltuinen in Geldrop-Mierlo kunnen een opknapbeurt gebruiken. Toestellen zijn verouderd, locaties nodigen niet uit tot spelen en de inrichting sluit niet altijd aan bij wat kinderen echt willen. De ambitie uit het speelruimteplan — uitdagend, speels en uitnodigend — wordt in de praktijk niet overal waargemaakt. Als bij aanleg en onderhoud vooral gekeken wordt naar onderhoudsarme oplossingen, ontstaat het risico dat speelplekken functioneel zijn zonder kinderen echt aan te spreken. Het resultaat: lage kosten, maar geen spelende kinderen.

SAMEN vindt dat speelvoorzieningen niet alleen veilig en onderhoudsarm moeten zijn, maar vooral uitnodigend. Dat vraagt om aandacht voor wat kinderen zelf aangeven, variatie in speelmogelijkheden en durven investeren in kwaliteit. Participatie van kinderen en ouders bij ontwerp en inrichting zorgt dat speelplekken aansluiten bij dagelijkse behoeften. Onderhoud moet structureel zijn, niet een sluitpost die wordt uitgesteld tot er klachten komen. Goede speelplekken versterken ook het bereik van sport- en bewegingsactiviteiten in de wijk.

Jongeren zijn volwaardige inwoners van Geldrop-Mierlo. Zij wonen hier, leren hier, werken hier en bouwen hier aan hun toekomst. Toch zijn jongeren in gemeentelijk beleid vaak alleen zichtbaar als onderwerp van zorg. SAMEN vindt dat jongeren ook gesprekspartner zijn van de gemeente.

Eenzaamheid onder jongeren is een groeiend probleem. Landelijk voelt bijna een kwart van de jongvolwassenen zich eenzaam. Dat vraagt om toegankelijke plekken waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten, niet alleen in georganiseerd verband maar ook informeel. De gemeente moet investeren in ontmoetingsplekken voor jongeren en jongerenwerk ondersteunen als preventieve kracht: dicht bij scholen, in wijken en tijdens vakantieperiodes. Niet als project, maar structureel.

Tegelijk moeten jongeren worden betrokken bij besluiten die hen raken. Dit programma loopt tot 2030. Jongeren die nu zestien zijn, zijn dan twintig. Zij gaan in deze periode stemmen, studeren, werken en een woning zoeken. Maar het gaat verder dan dat: plannen die nu worden gemaakt, duren vaak jaren voordat ze worden uitgevoerd. Een woonwijk op de tekentafel wordt pas over vijf tot tien jaar opgeleverd. Behoeftes veranderen in die tijd. Juist daarom moeten jongeren aan de voorkant worden betrokken: zij brengen een perspectief in dat dichter bij de toekomst ligt. Jongerenparticipatie is geen vinkje, maar een manier om beleid beter, realistischer en toekomstbestendiger te maken.

Verkeersveiligheid gaat verder dan borden en regels: de inrichting van straten en schoolomgevingen moet snelheid effectief beperken. In Geldrop-Mierlo blijven te hoge snelheden in sommige buurten een probleem, ondanks eerdere maatregelen. SAMEN pleit voor herinrichting waar nodig, met integrale aanpak voor fietsers, kinderen en kwetsbare groepen.

Preventieve maatregelen en fysieke infrastructuur moeten samengaan met toezicht en handhaving. Alleen zo ontstaat een veilig verkeersklimaat dat inwoners vertrouwen geeft.

Gemeente en college moeten vroeg ingrijpen bij problemen in leefbaarheid en veiligheid. SAMEN ziet dat in het verleden, zoals bij de renovatie van de Coevering, bewoners vaak te lang zonder reactie bleven. Gemeentelijke regie betekent dat de gemeente proactief problemen aanpakt, bewoners beschermt en vertrouwen herstelt.

Daarnaast is democratische controle belangrijk: periodieke rapportage aan de raad over de uitvoering van Veiligheidsregio, brandweer en lokale veiligheidsprojecten maakt bestuurlijke verantwoordelijkheid zichtbaar en controleerbaar. Inwoners weten zo wie verantwoordelijk is en hoe besluiten worden genomen.

Mobiliteit is essentieel voor werk, school, zorg en sociale contacten. Straten moeten veilig zijn, openbaar vervoer moet aansluiten en alternatieven voor de auto moeten echt werken. Duurzaamheid gaat niet alleen over klimaatdoelen, maar vooral over een leefbare woonomgeving: groen dat verkoelt, water dat wordt opgevangen en energie die betaalbaar blijft. Voor SAMEN begint goed beleid bij de dagelijkse ervaring van inwoners: kunnen ze veilig fietsen, bereiken ze hun bestemming en is verduurzaming haalbaar en toegankelijk voor iedereen.

In de praktijk lopen plannen vast, vertragen projecten jarenlang en accepteert de gemeente dat externe partijen bepalen of inwoners goede voorzieningen krijgen. De snelfietsroute tussen Eindhoven en Helmond is pas in 2027 compleet, zeven jaar later dan gepland. Station Geldrop heeft geen bushalte, waardoor bus en trein niet te combineren zijn. De Bereikbaarheidsagenda werd in 2024 unaniem aangenomen, maar wat wordt er concreet uitgevoerd? Vertrouwen ontstaat door duidelijkheid, tempo en gemeentelijke regie.

Mobiliteit in Geldrop-Mierlo staat onder druk. Het wordt drukker op de weg, files nemen toe en de regionale bereikbaarheid blijft een uitdaging. De oplossing ligt in goede alternatieven: betrouwbaar openbaar vervoer, veilige fietspaden en multimodale knooppunten waar overstappen soepel verloopt. Maar die alternatieven moeten dan wel werken. Je kunt niet vragen dat mensen de auto laten staan als bus en trein niet aansluiten, snelfietspaden er niet liggen en openbaar vervoer onbetrouwbaar is.

SAMEN is niet tegen een verschuiving van auto naar fiets of openbaar vervoer of tegen duurzame mobiliteit. Maar beleid roept dat mensen moeten overstappen, terwijl de infrastructuur en voorzieningen ontbreken om dat ook daadwerkelijk te kunnen doen. Dat ondermijnt vertrouwen en frustreert inwoners. Pas als alternatieven echt goed zijn, kun je mensen vragen de auto te laten staan.

Geldrop-Mierlo mist een essentiële schakel in de regionale OV-keten: een bushalte bij het station die aansluit op treintijden. Inwoners moeten nu kiezen: óf de bus naar het centrum en dan tien minuten lopen naar het station, óf direct naar het station zonder busaansluiting. Je kunt bus en trein niet efficiënt combineren. Dat maakt openbaar vervoer onaantrekkelijk en dwingt inwoners de auto te gebruiken.

De gemeente presenteert Bravoflex-minibusjes op afroep als oplossing. Maar on-demand werkt niet voor overstappen: je kunt geen bus bestellen die net voor de trein aankomt, en je kunt niet rekenen op een bus die net na aankomst vertrekt. Eerdere experimenten met Bravoflex lieten zien dat het gebruik ver onder de verwachting bleef: tien in plaats van 175 reizigers per dag. Bravoflex lost het structurele probleem niet op.

Geldrop-Mierlo betaalt mee aan regionale mobiliteitsprojecten, waaronder 1,7 miljoen euro voor het ondergrondse busstation in Eindhoven. Ons eigen station heeft geen bushalte; bus en trein zijn niet te combineren. Het college heeft geen voorwaarden bedongen voor verbetering van de lokale OV-aansluiting. SAMEN vindt het prima om regionaal bij te dragen, maar dan moet er ook een bushalte bij het station komen.

De snelfietsroute F270 tussen Eindhoven en Helmond loopt via Geldrop en Mierlo en zou een snelle, veilige fietsverbinding bieden voor woon-werkverkeer en scholieren. Maar de route is pas in 2027 compleet, zeven jaar later dan oorspronkelijk gepland. Vertraging door grondaankoop, ProRail-eisen en onduidelijke verantwoordelijkheden tussen gemeenten hebben het project steeds verder uitgesteld. In de tussentijd moeten fietsers omrijden via onveilige routes of het spoor oversteken. Dat is onacceptabel.

SAMEN vindt dat de gemeente druk moet maken op provincie en buurgemeenten om tempo te maken. Snelfietspaden zijn niet alleen belangrijk voor duurzame mobiliteit, maar ook voor verkeersveiligheid. Fietsers verdienen een veilige, directe route zonder oponthoud. Als de gemeente wil dat meer mensen overstappen van auto naar fiets en openbaar vervoer, moet de infrastructuur er zijn.

Verkeersveiligheid vraagt verder om meer dan borden en handhaving. Straten moeten zo zijn ingericht dat snelheid effectief wordt beperkt. 30 km/uur-zones zonder herinrichting werken niet. SAMEN pleit voor infrastructuur die gedrag stuurt: versmalde rijbanen, verhoogde kruisingen en duidelijke prioriteit voor fietsers en voetgangers. Schoolomgevingen en kwetsbare verkeersdeelnemers krijgen voorrang.

Ook lokale knelpunten zoals het Bogardeind vragen aandacht. Dit is het enige deel van de hoofdwegen zonder vrijliggend fietspad. Geluidhinder, luchtkwaliteit en parkeeroverlast blijven problematisch. De A67-verbreding brengt extra verkeer en impact op de lokale ontsluiting. De gemeente moet regie houden, bewoners beschermen en niet accepteren dat rijksprojecten lokale leefbaarheid ondermijnen.

Verduurzaming moet praktisch en betaalbaar zijn voor alle inwoners. Energiebesparing, isolatie en zonnepanelen mogen geen extra financiële druk veroorzaken, vooral niet voor kwetsbare huishoudens. De warmtetransitie vraagt om helderheid: welke wijken worden aangepakt, wie betaalt de kosten en hoe wordt ongelijke behandeling voorkomen? Kerkakkers en Coevering worden genoemd als pilots, maar transparantie over keuzes, alternatieven en planning ontbreekt.

SAMEN vindt dat verduurzaming vrijwillig moet zijn, met goede ondersteuning voor wie wil en kan. Energiearmoede moet worden aangepakt via preventie en vroege ondersteuning, niet alleen achteraf met noodhulp. Initiatieven zoals het EnergieHuis Slim Wonen en de LEVgroep zijn belangrijk, maar deze moeten toegankelijk blijven voor álle inwoners, ook voor wie minder goed de weg weet.

Ook de Regionale Energiestrategie vraagt om democratische controle. De raad moet periodiek worden geïnformeerd over keuzes, voortgang en implicaties voor Geldrop-Mierlo. Inwoners moeten weten wat er in hun wijk gebeurt en waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Transparantie en participatie vooraf voorkomen frustratie achteraf.

De energietransitie vraagt om ingrijpende uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk. TenneT bereidt twee trajecten voor die Geldrop-Mierlo raken: de aanleg van een 380kV-hoogspanningsverbinding tussen Maasbracht en Eindhoven en de uitbreiding van het 150kV-net tussen Eindhoven en Maarheeze. Beide trajecten zijn noodzakelijk om aan de groeiende vraag naar elektriciteit te voldoen, maar de gevolgen voor inwoners en landschap kunnen ingrijpend zijn.

De gemeente heeft samenwerkingsovereenkomsten getekend voor het 150kV-traject. Voor het 380kV-traject heeft de gemeenteraad unaniem aangedrongen op een actieve gemeentelijke rol: een eigen zienswijze, onafhankelijk onderzoek naar alternatieven en inzet op maximale beperking van de impact. SAMEN steunt die lijn.

Voor beide trajecten geldt dat de definitieve routes nog niet vaststaan. Juist nu moet de gemeente actief invloed uitoefenen op de tracékeuze en de uitvoering. SAMEN vindt dat de noodzaak van netuitbreiding vaststaat, maar dat de impact voor inwoners en landschap tot een minimum moet worden beperkt. Dat vraagt om een gemeente die niet afwacht, maar vooraan staat.

Wijken moeten bestand zijn tegen extreme weersomstandigheden: hevige regenbuien, hittegolven en droogte. Groenvoorzieningen dragen bij aan verkoeling, wateropvang en biodiversiteit. SAMEN ziet groen niet alleen als klimaatmaatregel, maar vooral als bijdrage aan leefkwaliteit en sociale ontmoeting. Schaduw, koelte en groene pleinen maken wijken aangenamer en gezonder.

Vergroening en klimaatadaptatie moeten worden geïntegreerd in elke wijk. Bewoners moeten worden betrokken bij keuzes over inrichting en onderhoud. Wat werkt in de ene buurt, hoeft niet te werken in de andere. Lokale kennis en betrokkenheid versterken draagvlak en zorgen dat maatregelen aansluiten bij de dagelijkse praktijk.

Voor succesvolle mobiliteit en duurzaamheid is gemeentelijke regie cruciaal. Te vaak accepteert de gemeente dat externe partijen bepalen: vervoerders over busverbindingen, ProRail over fietspaden, provincie over tempo. SAMEN vindt dat de gemeente moet sturen, druk moet maken en transparant moet zijn over wat wel en niet lukt.

Participatie van inwoners is daarbij essentieel. Bewoners moeten vroeg worden betrokken bij plannen voor groen, herinrichting van straten, fietsvoorzieningen en OV-projecten. Hun input zorgt voor oplossingen die aansluiten bij dagelijkse behoeften en werkelijke gebruikssituaties. Inwoners zijn partners, niet alleen ontvangers van beleid.

Ook innovatie en technologie kunnen bijdragen: slimme verlichting, duurzame materialen, verkeersmetingen. Maar technologie moet inwoners ondersteunen, niet complexiteit verhogen. Alle maatregelen moeten meetbaar effect hebben op leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid.

Economie draait niet om cijfers of regionale ambities, maar om wat het betekent voor inwoners: werk in de buurt, een levendig centrum waar je kunt winkelen en ontmoeten, bedrijven die geen overlast veroorzaken. Geldrop-Mierlo ligt in de Brainportregio en dat biedt kansen voor werkgelegenheid en voorzieningen. Maar die ligging brengt ook druk mee: druk om te groeien, druk om mee te gaan in regionale plannen en druk om economische belangen voorrang te geven boven leefbaarheid.

Voor SAMEN is de kern helder: economie is een middel, geen doel. Bedrijvigheid moet passen bij de woonfunctie van Geldrop-Mierlo. Werkgelegenheid is belangrijk, maar niet ten koste van leefbaarheid. Het centrum moet aantrekkelijk zijn voor inwoners, niet alleen voor ontwikkelaars. En de gemeente moet zelf bepalen wat past, niet andersom.

Het centrum van Geldrop staat voor een grote opgave. Er worden plannen gemaakt voor herontwikkeling, maar ondertussen is onduidelijk wat de toekomst brengt. Dat creëert onzekerheid voor ondernemers: wie investeert als het centrum “op de schop gaat”? Hoe lang duurt dat en wat wordt het uiteindelijk? Zonder heldere visie en concrete stappen blijft het centrum hangen in afwachting.

SAMEN onderschrijft dat het centrum niet alleen een winkelfunctie moet hebben, maar vooral een verblijfsfunctie. Dit is al besloten, maar moet de komende jaren zichtbaar worden. Mensen moeten er willen zijn, niet alleen omdat ze iets moeten kopen. Dat vraagt om ruimte voor horeca, cultuur, evenementen en ontmoeting. Een levendig centrum ontstaat niet door meer winkels, maar door wat er gebeurt: een markt, een evenement, een terras, een plek om elkaar te ontmoeten.

Van besluit naar uitvoering is een cruciaal verschil. Herontwikkeling mag geen cosmetische ingreep zijn die vooral goed klinkt in beleidsstukken, maar moet fundamenteel zijn met concrete stappen en heldere planning. Hoe zorgen we dat ondernemers vertrouwen hebben om te blijven of zich te vestigen? En hoe betrekken we inwoners bij de uitvoering? Transparantie en participatie vooraf voorkomen dat plannen later worden ervaren als opgelegde veranderingen waar niemand op zat te wachten.

Ook het centrum van Mierlo verdient aandacht. Mierlo heeft een kleiner, dorpser centrum met een eigen karakter en een andere schaal dan Geldrop. Leegstand en het vertrek van voorzieningen raken de levendigheid direct. De gemeente moet hier zichtbaar aanwezig zijn: bereikbaarheid borgen, lokale ondernemers ondersteunen en ruimte bieden aan initiatieven die het centrum aantrekkelijk houden.

Leegstand is in beide centra een groeiend probleem. Langdurig leegstaande panden trekken de leefbaarheid omlaag en ontmoedigen andere ondernemers. SAMEN wil dat de gemeente actief leegstandsbeleid voert: eigenaren aanspreken, een leegstandsheffing als instrument inzetten en transformatie naar woningen of maatschappelijke functies stimuleren waar commercieel gebruik niet realistisch is.

De centra van Geldrop en Mierlo verschillen in schaal en functie. Dat vraagt om gedifferentieerd parkeerbeleid. In Geldrop is betaald parkeren een bestaand sturingsmiddel. In Mierlo draagt gratis parkeren bij aan de bereikbaarheid en aantrekkelijkheid van het centrum. SAMEN ziet betaald parkeren als een laatste middel, niet als standaardoplossing, en wil dat parkeren in het centrum van Mierlo gratis blijft.

Geldrop-Mierlo maakt deel uit van het Stedelijk Gebied Eindhoven en werkt samen met andere gemeenten op economisch gebied. Dat biedt voordelen: gedeelde infrastructuur, regionale programmering van bedrijventerreinen en ondersteuning voor ondernemers. Maar regionale samenwerking betekent ook dat er druk ontstaat om mee te gaan in plannen die elders worden bedacht.

Direct aan de grens met onze gemeente is een grootschalig distributiecentrum gepland op Eeneind-West in Nuenen. De gevolgen voor Geldrop-Mierlo zijn ingrijpend: honderden extra vrachtwagens per dag over het Bogardeind, meer druk op de A67 en verslechtering van luchtkwaliteit en verkeersveiligheid. Ruim 1.500 inwoners en organisaties dienden een zienswijze in. De gemeente heeft beroep aangetekend. SAMEN steunt dat verzet en wil dat de gemeente alle juridische middelen inzet om dit tegen te houden. Dit terrein kan beter benut worden voor woningbouw — iets waar de regio meer behoefte aan heeft dan aan distributiecentra.

Lokale belangen gaan boven regionale economische druk, ook als dat botst met afspraken of wensen van grote spelers. Dit vraagt standvastigheid, ook als dat de relatie met buurgemeenten onder druk zet.

De Brainportregio biedt kansen. Werkgelegenheid bij bedrijven zoals ASML en andere technologiebedrijven is belangrijk voor inwoners van Geldrop-Mierlo. De regio investeert in infrastructuur, onderwijs en innovatie. Dat zijn voordelen waar we van profiteren.

Maar Brainport mag geen excuus worden om blindelings mee te gaan in groeiambities die elders worden bepaald. ASML is belangrijk, maar niet de baas. Geldrop-Mierlo bepaalt zelf wat past bij de woonfunctie en leefbaarheid van de gemeente. Niet elke regionale ambitie hoeft hier te landen. Niet elk bedrijventerrein hoeft te worden uitgebreid. En niet elke vorm van bedrijvigheid past bij een woongemeente.

SAMEN kiest voor een nuchtere benadering: we profiteren waar het kan, maar behouden onze eigen koers. Dat vraagt om een gemeente die actief stuurt, kritisch meekijkt met regionale plannen en transparant is over afwegingen. De raad moet worden betrokken bij grote keuzes en moet kunnen toetsen of regionale afspraken in het belang zijn van Geldrop-Mierlo.

Economisch beleid richt zich vaak op acquisitie: nieuwe bedrijven aantrekken, innovatie stimuleren en bedrijventerreinen revitaliseren. Dat is belangrijk, maar mag niet ten koste gaan van aandacht voor bestaande ondernemers. Kleine detailhandel, lokale horeca en dienstverleners hebben vaak meer te maken met bureaucratie, onduidelijke procedures en gebrek aan ondersteuning dan met actieve facilitering.

SAMEN vindt dat de gemeente er moet zijn voor álle ondernemers: groot en klein, nieuw en bestaand. Accountmanagement moet laagdrempelig zijn, vergunningverlening snel en helder, en ondersteuning gericht op wat ondernemers echt nodig hebben. Ondernemers mogen erop vertrouwen dat vergelijkbare situaties op dezelfde manier worden behandeld. Dat vraagt om een consistent vergunningenbeleid, waarbij de gemeente denkt vanuit mogelijkheden — ja, tenzij — in plaats van automatisch nee te zeggen. Ondernemersverenigingen zijn belangrijke partners, maar organisatiegraad mag geen voorwaarde zijn voor gemeentelijke aandacht.

Ook bij bedrijventerreinen is evenwicht nodig. Revitalisering en verduurzaming zijn terecht doelstellingen, maar moeten haalbaar en betaalbaar blijven voor bedrijven die er al zitten. Niet iedereen kan of wil meteen investeren in duurzaamheid of vernieuwing. Maatwerk en ondersteuning zijn dan belangrijker dan strikte eisen.

Economisch beleid vraagt om regie. De gemeente moet niet alles overlaten aan de markt of aan regionale afspraken, maar actief sturen op wat past bij Geldrop-Mierlo. Dat betekent keuzes maken: welke bedrijvigheid willen we wel en niet? Hoe houden we centra vitaal? Waar liggen grenzen aan groei en ontwikkeling?

Die regie vraagt ook om transparantie richting de raad. Beleidsdoelstellingen moeten worden gemonitord en geëvalueerd: wat is bereikt, wat niet, en waarom? Regionale afspraken moeten worden uitgelegd: wat betekenen ze voor Geldrop-Mierlo en wat zijn de consequenties als we niet meegaan? SAMEN vindt dat de raad niet achteraf moet worden geïnformeerd, maar vooraf richting moet kunnen geven aan keuzes. Grote projecten in centra, nieuwe bedrijventerreinen of regionale plannen verdienen democratische controle en participatie van inwoners.

Cultuur, sport en verenigingsleven vormen de ruggengraat van sociale cohesie in Geldrop-Mierlo. Voor inwoners zijn dit geen abstracte begrippen, maar concrete ervaringen: sporten bij een vereniging, deelnemen aan een cursus, een voorstelling bezoeken of vrijwilligerswerk doen. Deze activiteiten brengen mensen samen, bevorderen gezondheid en versterken het gevoel van verbondenheid met de buurt en de gemeente.

Verenigingen en vrijwilligers maken dit mogelijk. Zonder hun inzet zouden sporthallen leeg blijven, evenementen niet doorgaan en culturele voorzieningen niet functioneren. Maar vrijwilligers en verenigingen staan onder druk: vergrijzing, afnemende betrokkenheid en toenemende bureaucratie maken het moeilijker om actief te blijven. SAMEN vindt dat de gemeente hier een duidelijke rol heeft: faciliteren zonder te bureaucratiseren, ondersteunen zonder over te nemen en ruimte geven aan initiatieven die werken.

Geldrop-Mierlo beschikt over sporthallen, wijkcentra en buurthuizen en culturele voorzieningen die dagelijks worden gebruikt. Sportaccommodaties bieden ruimte voor sport, evenementen en ontmoeting. Culturele voorzieningen zoals theater, museum, creativiteitscentrum en bibliotheken bieden ruimte voor voorstellingen, tentoonstellingen, cursussen en activiteiten.

Deze accommodaties zijn essentieel, maar vragen ook om structureel onderhoud en investeringen. Onderhoud mag geen sluitpost zijn. Als accommodaties verouderen of niet meer voldoen aan de eisen van gebruikers, neemt de aantrekkelijkheid af en lopen verenigingen het risico leden te verliezen. SAMEN vindt dat de gemeente verantwoordelijkheid neemt voor kwaliteit en toegankelijkheid van accommodaties.

De gemeente experimenteert met sporthallen zonder beheerder, alleen digitale toegang. SAMEN vindt dit onverantwoord: bij ongelukken, conflicten of noodsituaties is menselijk toezicht onmisbaar. De raad nam een amendement aan om beheerders te behouden. Die proef moet stoppen en er moet weer een beheerder aanwezig zijn wanneer de sporthal open is.

rijwilligers zijn onmisbaar voor sport, cultuur en welzijn. Zij trainen jeugdteams, organiseren evenementen, begeleiden cursisten en houden verenigingen draaiende. Maar vrijwilligerswerk wordt steeds zwaarder: administratieve lasten nemen toe, regelgeving wordt complexer en de druk op beschikbare vrijwilligers groeit.

SAMEN vindt dat de gemeente verenigingen en vrijwilligers actief moet ondersteunen. Dat betekent: subsidies die eenvoudig aan te vragen zijn, begeleiding bij administratieve verplichtingen en ondersteuning bij werving en training van nieuwe vrijwilligers. Verenigingen die een activiteit willen organiseren, moeten niet vastlopen op onduidelijke vergunningen of bureaucratische procedures. De gemeente moet faciliteren, niet belemmeren.

Laagdrempelige sport- en bewegingsactiviteiten zijn essentieel om kinderen en jongeren te bereiken die niet vanzelf de weg naar een vereniging vinden. Via scholen, vakantieactiviteiten en evenementen maken zij kennis met sport en bewegen. SAMEN vindt dat de gemeente moet borgen dat dit aanbod structureel beschikbaar blijft en aansluit bij wat kinderen en jongeren daadwerkelijk nodig hebben.

Iedereen moet kunnen deelnemen aan sport en cultuur, ongeacht leeftijd, inkomen of beperking. Financiële drempels mogen niet bepalend zijn. Regelingen zoals de Meedoenregeling, Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld zorgen dat kinderen kunnen sporten of meedoen aan culturele activiteiten. SAMEN vindt dat de gemeente proactief moet zijn: niet alleen regelingen beschikbaar stellen, maar gezinnen ook wijzen op hun rechten en ondersteunen bij aanvragen.

Ook mensen met een beperking moeten kunnen deelnemen. Initiatieven voor aangepaste sport en activiteiten verdienen gemeentelijke ondersteuning en aandacht. Daarnaast zijn er drempels die minder zichtbaar zijn: digitale vaardigheden, taalbarrières, gebrek aan informatie. Niet iedereen kan online inschrijven, een subsidie aanvragen of begrijpen hoe reserveringssystemen werken. Bibliotheken bieden ondersteuning via informatievoorziening en diensten voor mensen die niet zelfstandig naar de bibliotheek kunnen komen.

Culturele voorzieningen versterken de identiteit van Geldrop-Mierlo en bieden ruimte voor ontwikkeling, ontmoeting en vermaak. Theater, filmhuis, muziekpodium, creativiteitscentrum, museum en bibliotheken vormen het culturele aanbod van de gemeente. Deze voorzieningen moeten toegankelijk blijven voor alle inwoners. Bibliotheken zoeken actief samenwerking met scholen en wijken om de drempel te verlagen en het gebruik te stimuleren.

Evenementen zoals sportactiviteiten, festivals, kermis, schaatsbaan en vakantieactiviteiten dragen bij aan levendigheid en gemeenschapsgevoel. SAMEN vindt dat deze initiatieven worden ondersteund en dat de gemeente actief verbindingen legt tussen cultuur, sport en andere domeinen zoals onderwijs en welzijn.

De gemeente heeft een faciliterende rol, maar dat betekent niet vrijblijvend. Verenigingen en vrijwilligers hebben recht op duidelijkheid: over subsidies, vergunningen, accommodaties en ondersteuning. De gemeente moet transparant zijn over wat wel en niet kan, snelle besluitvorming mogelijk maken en knelpunten serieus nemen.

SAMEN wees hier al langer op, en de rekenkamer bevestigde het: geen transparant overzicht van maatschappelijk vastgoed, contracten verspreid over afdelingen, sommige nog in guldens, geen uniforme afspraken. Dat maakt het onmogelijk te beoordelen of verenigingen gelijk worden behandeld. Het wekt de indruk dat wie je kent, belangrijker is dan wat je doet. Oude contracten hoeven niet direct te worden herzien, maar de gemeente moet wel een overgangstermijn afspreken voor harmonisatie volgens heldere uitgangspunten.

SAMEN vindt dat de raad periodiek wordt geïnformeerd over de uitvoering van sportbeleid, cultuurbeleid en de inzet van middelen. Doelstellingen moeten worden gemonitord: worden accommodaties voldoende gebruikt? Bereiken subsidies de juiste doelgroepen? Zijn vrijwilligers tevreden over de ondersteuning? Deze informatie moet ook inzicht geven in onderhoud, kosten en gebruik van accommodaties, zodat de raad kan toetsen of gemeenschapsgeld rechtvaardig wordt besteed en of accommodaties goed worden beheerd. Transparantie en evaluatie maken bestuurlijke verantwoordelijkheid zichtbaar en controleerbaar.

Financiën zijn het middel om keuzes waar te maken. Geld moet werken voor inwoners: betaalbare woningen bouwen, accommodaties onderhouden, voorzieningen toegankelijk houden en leefbaarheid versterken. De gemeente Geldrop-Mierlo is financieel gezond, met reserves en weerstandsvermogen. Maar gezondheid op papier betekent niet automatisch dat het goed gaat. De vraag is niet alleen hoeveel geld er is, maar vooral: waar wordt het aan besteed, wie beslist daarover en zijn die keuzes uitlegbaar?

SAMEN vindt dat financiën transparant, uitlegbaar en democratisch gecontroleerd moeten zijn. De raad moet vooraf kunnen meewegen bij grote uitgaven, reserves moeten worden ingezet waar ze nodig zijn en inwoners moeten kunnen begrijpen waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Financiën zijn geen technocratisch gegeven, maar politiek: het gaat over prioriteiten, over wat we wel en niet doen, en waarom. SAMEN kiest voor brede welvaart: investeren in wat mensen echt nodig hebben om goed te kunnen leven, werken en meedoen.

Geldrop-Mierlo beschikt over reserves en een gezond weerstandsvermogen. Dat biedt ruimte om tegenvallers op te vangen en te investeren in grote opgaven. Reserves hebben twee functies: risico’s afdekken én incidentele investeringen mogelijk maken. Maar reserves zijn er om ingezet te worden, niet om angstig op te stapelen.

SAMEN vindt dat waar de financiële positie gezond is, de gemeente moet durven investeren. Als er geld is om te investeren in cultuur, sport en verenigingsleven, voor betaalbare woningen die maar niet worden gebouwd of voor infrastructuur die achterblijft, dan moet de gemeente daarin investeren. Wijs investeren betekent: kiezen voor wat leefbaarheid versterkt en op termijn kosten bespaart. Niet roekeloos, maar ook niet angstig.

Financiën dwingen tot keuzes. Niet alles kan, en dat hoeft ook niet. Maar dan moeten die keuzes wel helder en uitlegbaar zijn. SAMEN vindt dat de gemeente moet investeren in wat direct bijdraagt aan het dagelijks leven van inwoners en wat voorkomt dat problemen escaleren.

Dat betekent investeren in betaalbare woningen, in cultuur, sport en verenigingsleven, in infrastructuur en in ondersteuning voor kwetsbare inwoners. Dit zijn geen luxeposten, maar basisvoorwaarden voor een leefbare gemeente.

De kosten voor Wmo en jeugdzorg stijgen de komende jaren door vergrijzing en toenemende zorgbehoefte. SAMEN vindt dat kwetsbare inwoners niet de dupe mogen worden van stijgende kosten. Tegelijk moeten we kritisch kijken naar efficiency en effectiviteit van de uitvoering: werkt de zorg zoals bedoeld, zijn er onnodige stappen in het proces en kunnen we slimmer organiseren zonder in te leveren op kwaliteit? Ook draagkracht speelt een rol: wie meer kan betalen, mag worden gevraagd bij te dragen via een hogere eigen bijdrage. Zo blijft zorg toegankelijk voor wie het echt nodig heeft.

De komende jaren vragen grote investeringen: verduurzaming van gemeentelijk vastgoed, sociale woningbouw en onderhoud van accommodaties. Deze investeringen zijn nodig om wettelijke verplichtingen na te komen en leefbaarheid te borgen. Reserves zijn er om deze opgaven mogelijk te maken. Tegelijk betekent het ook keuzes maken over wat we niet doen. Keuzes maken vraagt durf om te zeggen: dit doen we wel, dit niet, en dit is waarom.

De raad moet vooraf richting kunnen geven aan grote investeringsbeslissingen. Dat vraagt om tijdige, begrijpelijke informatie over reserves, grote projecten en subsidies. De raad stelt kaders, het college voert uit. Kaders geven richting, maar laten ook ruimte voor uitvoering. Die ruimte vraagt wel om transparantie: niet alleen achteraf rapporteren, maar vooraf betrekken bij grote keuzes zodat de raad tijdig kan sturen en waar nodig kan bijsturen.

Inwoners betalen via OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing bij aan gemeentelijke voorzieningen. Die lasten moeten rechtvaardig en betaalbaar zijn. Dat betekent een balans tussen voldoende inkomsten voor de gemeente en draagkracht van inwoners. SAMEN wil de hondenbelasting afschaffen: schoonhouden van de openbare ruimte is een algemeen belang en hoort uit algemene middelen te worden gefinancierd, niet via een specifieke heffing op hondenbezitters. De meest kwetsbare inwoners moeten worden ontzien bij bepaalde lasten, bijvoorbeeld via kwijtschelding of gerichte armoedevoorzieningen. Voorzieningen moeten toegankelijk blijven voor iedereen, ongeacht inkomen.

Geldrop-Mierlo werkt regionaal samen via onder andere de Dienst Dommelvallei, de Metropoolregio Eindhoven, het Stedelijk Gebied Eindhoven, de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost, Senzer en Cure Afvalbeheer. Samenwerking biedt voordelen: gezamenlijke inkoop, gedeelde expertise en efficiëntere uitvoering. SAMEN vindt het belangrijk om samen te werken, maar dan wel met behoud van eigen identiteit en met inspraak.

De meerwaarde moet scherp worden gehouden: levert het echt efficiency op, blijft de kwaliteit op peil en kunnen we nog bijsturen als het niet werkt? Hoe meer gemeenten deelnemen, hoe minder grip de afzonderlijke raden hebben. Regionale afspraken moeten kritisch worden gewogen: wat betekenen ze voor Geldrop-Mierlo en wat zijn de alternatieven? SAMEN kiest voor samenwerking waar het voordelen oplevert, met scherpe monitoring van de meerwaarde en behoud van lokale democratische controle.