In de commissie Ruimte is deze week het woonwagenonderzoek Geldrop-Mierlo besproken. Uit het rapport blijkt dat er de komende vijf jaar minimaal 19 extra standplaatsen nodig zijn. Voor de woonwagenbewoners zelf is dat geen verrassing. Zij vragen al jaren om nieuwe plekken en duidelijkheid.
Al in 2017 stelde de Nationale ombudsman dat Geldrop-Mierlo tekortschiet. Ook het ministerie van Binnenlandse Zaken en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) benadrukten dat gemeenten verplicht zijn voldoende standplaatsen te regelen. Toch bleef de uitvoering uit.
“Een standplaats is ons thuis”
Tijdens de commissievergadering sprak mevrouw Van Stiphout namens de woonwagenbewoners. Zij legde uit dat de gemeenschap zich vaak niet serieus genomen voelt.
Volgens haar klopt de officiële wachtlijst niet. Sommige mensen staan er wel op, anderen juist niet. Daardoor geeft de lijst een verkeerd beeld. Ook kinderen die wachten op een eigen plek worden niet goed meegeteld.
“Een standplaats is niet zomaar een woning,” zei Van Stiphout. “Het is ons thuis en hoort bij onze cultuur. Hier geven we tradities door aan onze kinderen. Nu krijgen zij geen kans op een eigen plek en moeten ze soms buiten de gemeenschap gaan wonen. Daarmee gaat een deel van onze cultuur verloren.”
Ze herinnerde eraan dat er een paar jaar geleden overleg was tussen gemeente en bewoners, maar dat dit door personeelswisselingen stilviel. “We voelen ons niet serieus genomen. Daarom doen we nu een dringend beroep: zorg dat er snel nieuwe plekken bijkomen.”
Uitkomsten woonwagenonderzoek Geldrop-Mierlo
Het onderzoek is uitgevoerd door bureau SOAB. Zij spraken met bewoners, bezochten de locaties en hielden enquêtes. 56 bewoners deden mee: 35 hoofdbewoners, 18 inwonende kinderen en 3 oud-bewoners die graag terug willen keren.
De conclusie: er zijn minstens 19 nieuwe plekken nodig. Daarnaast adviseert het rapport de gemeente om:
- de wachtlijst op te schonen en digitaal bij te houden
- familieleden voorrang te geven bij het toewijzen van een plek
- bewoners structureel te betrekken bij overleg
- opnieuw te kijken naar de mogelijkheid om standplaatsen te verkopen
- bestaande locaties uit te breiden of beter in te richten
Belangrijk is ook dat gemeenten woonwagenbewoners niet mogen dwingen naar gewone huizen. Hun manier van wonen hoort bij hun cultuur en moet worden gerespecteerd.
Al jaren bekend
Het tekort aan standplaatsen is niet nieuw. In 2017 wees de Nationale ombudsman Geldrop-Mierlo al op haar plicht. Ook in 2023 herhaalde hij dit in het rapport “Woonwagenbewoners in onzekerheid door gebrek aan beleid bij gemeente”(Nationale Ombudsman, 2023).
In 2023 diende SAMEN een amendement in om het woonwagenbeleid sneller uit te voeren. De wethouder nam dat amendement over en beloofde eind 2024 een voorstel te presenteren. Dat voorstel kwam er niet.
In december 2024 stelde SAMEN nog vragen over de planning en over de betrokkenheid van bewoners. Ook toen beloofde de wethouder beterschap. Volgens de bewoners zelf is daarvan weinig terechtgekomen.
Ook in de reactie op de meerjarenbegroting 2024–2027 wees SAMEN erop dat woonwagenbewoners tot de groepen behoren die het meest dringend op een oplossing wachten.
Politieke reacties in de commissievergadering
In de commissievergadering werd duidelijk dat alle partijen het erover eens zijn dat er iets moet gebeuren, maar de manier waarop verschilde sterk. SAMEN was het meest concreet: commissielid Marielle Verdouw vroeg wanneer er eindelijk een plan komt, wanneer de wachtlijst wordt opgeschoond, of er familievoorrang komt en welke stappen er dit jaar al worden gezet.
Andere partijen spraken wel steun uit, maar bleven algemeen. De coalitiepartijen hadden nauwelijks inbreng, terwijl juist zij bestuurlijk verantwoordelijk zijn. Voor SAMEN laat dit vooral zien hoe belangrijk het is om het onderwerp steeds opnieuw op de agenda te zetten. Zonder druk vanuit de raad blijft het probleem liggen.
De reactie van het college
Wethouder Van Gestel erkende dat er een tekort is, maar bleef vaag over oplossingen. Hij noemde de situatie “complex” en wees op samenwerking in de regio. Dat kost tijd en betekent vertraging.
Het opschonen van de wachtlijst staat “in de planning”, maar er werd geen datum genoemd. Een beleidsplan komt pas in de tweede helft van 2026. Over familievoorrang en koopmogelijkheden kwam geen duidelijk antwoord. Alleen het belang van structureel overleg met bewoners werd erkend.
Daarnaast wees de wethouder erop dat de locaties in 2017 “strategisch” zijn bestempeld. Daardoor zou verkoop niet mogelijk zijn. Voor bewoners voelt dit vooral als een reden om niets te doen.
Aanbevelingen die direct kunnen worden opgepakt
Het woonwagenonderzoek Geldrop-Mierlo geeft de gemeente duidelijke punten om meteen aan te werken:
- Wachtlijst opschonen en digitaal maken zodat duidelijk wordt wie wacht en hoe lang
- Familievoorrang invoeren, zoals Eindhoven al doet
- Locaties uitbreiden of herinrichten om sneller meer plekken te krijgen
- Koopmogelijkheden onderzoeken, zodat standplaatsen binnen families blijven
- Vast overleg met bewoners organiseren, om vertrouwen te herstellen
Volgens SAMEN kan de gemeente hier direct mee beginnen, zonder te wachten tot 2026.
SAMEN wil versnelling met motie
Voor SAMEN zijn de antwoorden van de wethouder onvoldoende. De fractie kondigde daarom een motie aan om de uitvoering naar voren te halen.
Commissielig Marielle Verdouw: “Dit onderzoek bevestigt wat we al jaren weten. De ombudsman, het ministerie en de VNG zeggen het allemaal: er moeten plekken bij. Bewoners hebben recht op duidelijkheid. Dit college mag niet nóg jaren rekken.”
De motie moet ervoor zorgen dat nog dit jaar de wachtlijst wordt opgeschoond, dat er concrete stappen voor uitbreiding worden gezet en dat er snel een uitvoeringsplan naar de raad komt.
Verkiezingen in aantocht
Over een half jaar zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Nu zegt iedere partij dat er actie moet komen. Maar de afgelopen jaren was alleen SAMEN de partij die dit onderwerp steeds op de agenda zette.
Voor de bewoners zelf is de politiek minder belangrijk. Zij willen vooral zekerheid en perspectief. Mevrouw Van Stiphout zei het duidelijk: “We willen onze kinderen een plek geven in onze gemeenschap. Wachten kan niet meer.”
Conclusie
Het woonwagenonderzoek Geldrop-Mierlo laat zien dat er minimaal 19 extra plekken nodig zijn. Bewoners vragen om snelle actie, maar de wethouder schuift de uitvoering door naar 2026. SAMEN wil dat de gemeente nu begint en dient daarvoor een motie in.
De komende maanden zal blijken of de raad deze oproep steunt – of dat de woonwagenbewoners opnieuw jaren moeten wachten.
Dit nieuwsartikel is een vervolg op ons eerdere bericht: Woonwagenbeleid eindelijk op de agenda in de commissie Ruimte.
